فرهنگی فضول باشی شعر اوشاقلار آشنایی با بزرگان ناغیل شفاهی ادبیات ادبیات آذربایجان پست الكترونيكي صفحه اصلي
جستجو

ایستک‌لر

  1-   ایراندا تورك ديلينين رسمي اولماسي و آنا ديلينده اؤيره تيم.

2-     فدراليسم سيستمي نين قورولماسي و سانتراليسم ايله موباريزه و ايالتي پارلمانلارين قورولماسي.

3-     آسيميلاسيون و شوونيسمين بوتون سیمگه لرین آرادان قالديريلماسي و اؤلكه ده ياشايان ميلت لر و قووملارين ضيدينه اولان آيري سئچكيليك و شوونيستي سياست لرين يورودولمه سي يؤنونده، بوتون گيزلين و بللي بخشنامه و قانونلارين لغو اولماسي.

4-     مهار قومي سياستي نين دايانديريلماسي و آذربايجانين باتي بؤلگه سینده جمعيتي تناسوبون پوزولماسینین قاباغين آليب و آذربايجانين تاريخي و فرهنگي جوغرافياسين رسميته تانيماق.

5-     آذربايجانين ايقتيصادي گليشمه­سي و اينكيشافي يؤنونده، لازيم بسترلر دوزلتمك و يوخسوللوغون و محروميتلرين آرادان قالديرماسي اوچون اؤزل بودجه اختيصاص وئريب، كئچن سكسن ايلين سياستلري نتيجه سينده اولان مهاجرتين قاباغين آلماق.

6-     ميلي و قوومي ماهيت ده اولان فرهنگي، ايجتيماعي و سياسي فعاليت لري رسميته تانيیيب و آذربايجان ميلتي نين حاقلاري مدافع لري اولان رسانه، تشكول لار و حزب لرين قورولماسی و فعاليتي اوچون مانع لري آرادان قالديرماق.

 


اوزرریک

 

اوزرریک

اوزریک سن هوا سن

7 درده دواسن

درد قاپیدان گلنده

 سن باجادان قواسن

 

 

 

اوزریکین توخومون کیم اکیب

اکیب پیغمبر علیه سلام

توخومون توتوب علی علیه سلام

اوتا سالیب فاطمه علیه سلام

حسن ، حسینن اوتور

 

 

اوزرریک ها اوزرریک

باشی بورکلی اوزرریک

دیبی کوکلی اوزرریک

 سنی اوتا سالاندا

گوروم بورکون اوزرریک

6 – 7 قادا –بالا بو اوزرریکینن گئددی

 

چیخدیم ساوالان داغینا

دئدیم بو درده چاره

دئدی او درده چاره

 7 دانا اوزرریک

 

معصومه فغانی
 
آریلیق

آیریلیق

چای آخیر ،ایکی آیری دوشموش سئوگیلی ،بیری چایین بوتاییندا  بیری چایین اوتاییندا بیربیرنه حسرتینن باخیللار ،قیش هاواسی هر یئری بورویوب ، دایانابیلمیب تانریدان ایسته دیلر قاردان آدام اولوب همیشه اوردا قالیب دویا-دویا بیر-بیرینه باخالا ر، تانری آرزیلارین یئرینه یئتیردی ، اولار قاردان آدام اولدولار ،   سئوگی یانقی‌سی اولاری  سویا چئویردی  بلکه چای‌یا توکولوب  بیربیرینه قووشالار

ده‌ده‌نین هر گوزونن بیر قطره دامیر :آیریلیق یامان ایریلیق

 

 

بهشت
 

بهشت جايي است كه خودي و غير خودي وجود ندارد

 

 

 

 

هفته گونلري 
 

شنبه      : يئل گونو 

    

 

يكشنبه : توپراق گونو     

 

 

دوشنبه : دوز گونو  

   

 

  سه شنبه : آرا گونو     

 

 

 

  چهارشنبه : اود گونو   

 

 

 

  پنج شنبه  : سو گونو

 

   

  جمعه     :     آدينا

 

 


آمار

 

 

 

 

 

خواندني و شنيدني
ساعت در سردری

تا 20 سال قبل در سردری ساعت 6 بعد از ظهر دسته خوانده می شد و اوقات دیگر با آن تعیین می شد مثلا 5 ساعت به دسته مانده یعنی ساعت یک بعد از ظهر و این ساعت را بیشتر باغبانها استفاده می کردند

 سردری شهری با تاریخ 3000 ساله توسط سادوری اولین پادشاه اورارتورها با احداث قلعه های کوچک و متعدد جهت دفاع از تبریز بنا نهاده شد و حالا محل این قلعه ها به نام نارین قلعه ( قلعه ها کوچک ) معروف است و پارک جنگلی بسیار زیبا و دیدنی در مجاورت این منطقه باستانی احداث گردیده است 


درخواست همكاري

شخصيتهاي علمي و فرهنگي ، مدرسه فيوضات

 

1-محمد حسين شهريار

 2-صلاح الدين دايي كوزه كناني

 

 3- سيد حسين الموسوي

 

4-حاج رحيم شادگاني  از بازاريان خوش نام تبريز

 

5- مير قاسم ناظمي معاونت فرهنگي و هنري شهرداري تبريز

 

6- كريم باقري (فوتباليست موفق و خوش آخلاق)   

 
اصل 27 قانون اساسی

تشکیل اجتماعات و راهپیمایی ها بدون حمل سلاح، بشرط آنکه مخل مبانی اسلام نباشد آزاد است

 

سوال

 معنی قومیت گرا و پان ترکیسم! چیست؟

 

روسای نواحی 5 گانه تبریز به این سوال پاسخ دهندبخصوص ناحیه یک تبریز

 

اصل 23 قانون اساسی:

تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمی‌توان بصرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و موءاخذه قرار داد

 

 

 

 

 

 

 

 

اصل 19 قانون اساسی

مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی برخوردارند رنگ ، نژاد ،زبان و مانند اینها سبب امتیاز نخواهد بود

 

سو" دئییبدیر منه

 

سو" دئییبدیر منه اولده،آنام "آب" کی،یوخ

!

"یوخو"اویرتدی اوشاقلیقدامنه،"خواب" کی،یوخ

 

ایلک دفعه کی،"چورک"وئردی منه "نان" دئمه دی

 

ازلیندن منه "دوزدانه"، "نمکدان"  دئمه دی

 

انام ،"اختر" دئمه یبدیرمنه،"اولدوز "دئییب او

 

سو دوناندا،دئمه ییب "یخ"دی بالا،"بوز"دئییب او

 

"قار" دئییب ،"برف" دئمه ییب،"دست" دئمه ییب"ال"دئییب او

 

منه هئچواخت "بیا" سویله مه ییب،"گل"دئییب او

 

یاخشی خاطیرلاییرام،یاز گونو اخشام چاغی لار

 

باغچانین گون باتانیندا کی،ایلیق گون یاییلار

 

گل:-دئیه ردی،-داراییم باشیوی ای نازلی بالام!

 

گلمه سن گر،باجیوین

 آستاجا زولفون دارارام

 

او دئمه زدی کی ،-"بیا شانه زنم بر سر تو"

 

"گر نیایی بزنم شانه سر خواهر تو

"

بلی،داش یاغسادا گویدن،سن او سان من ده بویام

 

وار سنین باشقا انان،واردی منیم باشقا انام

اوزومه مخصوص اولان باشقا ائلیم واردی منیم

 

ائلیمه مخصوص اولان باشقا دیلیم واردی منیم

 

ایسته سن قارداش اولاق،بیر

یاشایاق،بیرلیک ائدک

 

وئریبن قول-قولا،بوندان سورا بیر یولدا گئدک

 

اولا،اوزگه کولک لرله گرک اخمایاسان

 

ثانیا،وارلیغیما،خالقیما خور باخمایاسان

 

یوخسا گر زور دئیه سن ملتیمی خوار ائده سن

 

گون گلر،صفحه چونر،مجبور اولارسان گئده سن

 

شهید پروفسور زهتابی

 

 


همكاران

مدیر سایت: رحیم قابل نژاد

ايميل مدير

 

 
آزادیاشا

بیر گؤن آزاد یاشاماق 40 ایل بویوندوروق آلتیندا یاشاماقدان اوستؤندؤر

 


یوخسول و باحالئق  


 

 
مشایی معاون رییس:

ا

مشایی: موجودیت خلیج فارس از ۳۰ میلیون سال پیش!

تذکر

سومریان 5000 سال قبل بزرگترین تمدن بشری را در بین النهرین بنا نهادند  که  تمدنهای یونانی و مصری نیز از آنها تاثیر گرفته  در آن زمان که قوم وحشی پارس به فلات ایران رانده نشده بودند  نام خلیج کنگر  بود کنگر نامی بود که سومریان به خود داده بودند .

بر اساس تحقیقات دیرین شناسان انسان به شکل فعلی از حدود 5 میلیون سال قبل شروع گردیده که حتی نمی توانست کلمه‌ای را بیان کند ........

جناب مشایی چگونه  نام خلیج را به عصر دایناسورها رسانده !!!!

فضولباشی: لابد دایناسورها دارای هوش و  تمدن از نوع مشایی بودند که قبل از موجودیت انسانها در کره خاکی می‌زیستند

 

 

 

لينكدوني

سئو

 

برناردشاو:

چالیش سئودیگیوی اَله گتیره‌سن   چالش ماسان مجبور اولاسان اولدوغوی سئوه سه‌ن

 


اصل پانزده قانون اساسی

   زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است.اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس ، در کنار زبان فارسی آزاد است.

 

 
تراکتور سازی

برای تشویق تیم تراکتور سازی شعار بسازید

پور صفر

1- یل یاتار، طوفان یاتار ،  یاتماز تراکتور پرچمی

 

2- هر نه وار كورنرده وار

 

محله اوشاغی

3- ماشااله،ماشااله    ماشااله ،تراکتور  ،ماشااله

 

4- یایایا   شاشاشا   تراکتور چوخ یاشا

 

اوشاق اویونلاری

باغمعروفدا:

دویدورمه :بیر متر فاصله ده 60-70 سانتی متر اوزونوغوندا اوچ آغاج  بیر مترلیقدا یئرده اولاردی  بیر آغاج بیر متر اوزونوغوندا بیر باشینان یاپیشاردیق او باشین نئچه دفعه یئره ویراردلار سونرا قوزاییب محکم اوچ آغاجا ایله ویرادلار کی اوزاقا گئتسین هر کسین کی اوزاقا گئسیدی اوتموشدی  

جولاددا : بیر جولا قازاردیق نئچه گیردکان  بادام آتاردلار هرکسین چوخ گیردکانی جولیه دوشسیدی اوتاردی  جولا 6-7 گیردکان توتاردی 

معصومه فغانی 

 

 

سخنان حكيم 

 

ازلدن تا ابد حیدر گلوبدور

 آدام اولادینه سرور گلوبدور

علی شیرخدادور شاه مردان

محمد حقه پیغمبر گلوبدور

ختايي

دئییملر

خرکان ائشگین گولابتین نوخداسی

...........

 قلمه یئین ایشگین    قابخ گمیرن قودوغی اولار

....................

اصلاننان تولكيه قالار تولكي دن اصلانا قالماز

.................

 ياريم آلما  گويول آلما 

.................

 دوشان بوینونا بویوندوروق سالماق

 

معنی و مفهوم : بی خودی خود را فریب دادن

فضولباشی: منظورم اصلاح طلبان نیست ها

   

 

قابل توجه کمپین یک میلیون امضا

بر اساس آمارها در ایران تعداد دخترهای در سن ازدواج یک میلیون و هفتصد هزار نفر بیش از پسر ها است

 فضولباشی : برای ازدواج دختران 2700000   پسر کم داریم لذا برای جلوگیری از ناکامی زنان لطفا شعار زیر را تکرار کنید:

ازدواج مجدد حق مسلم ماست

 

ناغیل

 

ديوارلاردا سيچان وار
 
• يازان: رامين جهانگيرزاده
ـ سوس! دينمه! دانيشما! لال اول!
ـ نه اوچون؟
ـ ديواری گؤرمورسن؟
ـ كوْر دئييلم، گؤرورم. مه‌ير نه اولوب؟
ـ نه اولاجاق! ديواردا سيچان وار.
ـ سيچان! ها! ها! ها!
ـ هی! هی! هی! هه سيچان.
ـ سيچاندان قورخورسان؟! ها! ها! ها!
ـ نه‌يه گولورسن؟ سنين يئرينه اولسايديم ديليمه يييه‌له‌نرديم.
ـ مه‌ير منيم ديليم ييه سيزدير؟!
ـ ديلينه نه گلير دانيشيرسان.
ـ ياخشي! بسدي سن آللاه! دئنن گؤرك نه اولوب؟!
ـ ائشيتمه‌ييبسن كي دئييرلر ديوارلاردا سيچان وار.
ـ سن نايراحان اولما منيم بير بوز پيشيييم وار كي سيچان‌لارين هامی‌سينا قنيم‌دير.
ـ بخته‌ور! سن هارداسان؟ بو سيچان‌لار او قدر بؤيوكدور كی پيشيك‌لری ائله او آندا توتوب يئيير.
ـ يوخ اشي؟! بئله‌سيني هئچ گؤرمه‌ميشديم. دئييرم آخي نييه پيشيك‌لرين سايي آزاليب. سن دئمه ديوارلاردا پيشيكدن يئكه سيچان وارييميش. ايندی دئنن گؤرك باشيميزا نه داش سالمالييق.
ـ گرك بيز اونلاری چاشديراق.
ـ نه تهر؟
ـ قولاغيني ياخينا گتير. گل بيز بير ـ بيريميزله قارغا ديلی دانيشاق!
ـ هه! باشا دوشدوم! دانيشاق ده نه دئييرم…
 

 

صفحات

 

 

 

 

صبر

 

صبر اولسا کونول، قيش دا گئده ر، شخته ده، قاردا

 

 

بايرام دا گلر، آرديجا بولبولده، باهاردا

 

 

بير آزجا گولوم سن بو غم فرقته دؤزسن

 

 

هيجراندا چاتار باشا، گلر نازلي نيگاردا

 

شاعر آدین بیلمدیم


12/3/88

اوز دیلینده مدرسه       اولمالیدیر هر کسه

                             

هر کس به گذشته خود گلوله‌ای شلیک کند آینده‌اش را به توپ خواهد بست *** هر کس خود را نشناسد خدایش را  هم نخواهد شناخت       امام علی  ‍‍‍‍‍‍‍>>>>>> هر کس کچمیشینه بیر گولله آتارسا گله‌جاغین توپا باغلار

زبان یک نعمت الهی است *** آنا دیلی تانرینین بیر نعمتیدیر

متن کامل کتاب وطن دیلی میرزا حسن رشدیه 

 در صفحه اوشاقلار بیابید

 

دونیا آنادیلی گونی

***********************

 

ابوالقاسم فيوضات مؤسس اولين مدرسه دولتي در ايران

ابوالقاسم فيوضات در سال 1267 هجري شمسي در تبريز متولد شد و در تبريز يه تحصيل علوم ديني پرداخت .در سال 1287 اولين مدرسه دولتي را در تبريز تأسيس كرد . چندي بعد به استانبول مهاجرت كرد و روزنامه تجددرا انتشار داد. در مبارزات شيخ محمد خياباني شركت فعال داشت . در دوره چهارم نماينده تبريز در مجلس شوراي ملي ، مدير معارف آذربايجان ، رياست فرهنگ آذربايجان و معاون وزارت فرهنگ از ديگر فعاليتهاي ابوالقاسم فيوضات مي باشد . از ايشان چهار فرزند به نامهاي جاوید جواد ، يحي و حبيبه كه همه از فرهنگيان بنام و صاحب نظر ايران هستند . ضمن آرزوي موفقيت به خانواده فيوضات اگر اطلاعات و تصاوير مربوط به ابوالقاسم فيوضات و اعضاي خانواده ايشان داريد به آدرس زير ارسال كنيد :

mailto:amir@dfiyouzat.com

 

  اولین مدرسه دولتی ایران

.گفته میشود محل مدرسه برای توسعه خانه امیرنظام از اثار باستانی تبریز در نظر گرفته شده است .

سوال: آیا اولین  مدرسه دولتی ایران  پس از تحویل به سازمان میراث فرهنگی مانند مدرسه رشدیه که اولین مدرسه به سبک نوین درایران بود از صحنه روزگار محو می شود ... ؟؟؟؟؟؟

 

 

           www.dfiyouzat.com ::   

 

  حقوق

 قانون حقوق بشر جهاني را در صفحه فضولباشي  بخوانيد

حقوق بشر زباني را در صفحه شعر بخوانيد

 

 

سوره حجرات آیه‌ 11

آی اهل ایمان مؤمنان هرگز نباید قومی قوم دیگر را مسخره و استهزا کنند شاید آن قوم که مسخره می‌کنند از خود آنان بهتر باشند . ونیز بین زنان با ایمان قومی دیگری را سخریه نکنند که بسا آن قوم از خود آن زنان بهتر باشند و هرگز عیبجویی خود مکنید و به نام لقب‌های زشت یکدیگر را مخوانید که پس از ایمان بخدا نام فسق بسیار زشت است و هر که توبه نکند چنین کسان بسیار ظالم و ستمکارند.

سرکرده اصلاحات و دم‌های با اصلاحتر از خود مثل کواکبیان و غیره‌ها آیا خود را مسلمان می‌دانید

 

  

       www.dfiyouzat.com ::    

 

کئچمیشلرده باغمعروفدا ائولنمک


   
  کئچمیشلرده باغمعروفدا ائولنمک

سگي ايللرده ائولنمگ آتا - آنا نظرينن اولاردي  اوغلان قيز بير – بيرني تاني‌مادان نظر وئرمدن ائولنردیلر،

ائوله‌ننده اوغلان قیزین آدین باجیسینا دئیردی  آناسی یا عمه  خالا گئدردی قیزین آتا-آناسیننان  گویول آلاردی  سونرا ائلچی گئدیب هه-بعلی آلاردلار   بیر کلله قند آپاریب سوزدانیشما اولاردی   قیزیل اولمازدی  کبین آزیدی  کلله قندی سیندیراردلار هر کسه شیرین چای وئرردیلر  باشلیق  بیر باش قوچ اولاردی    سوز دانشمایا ایکی طایفانین یاشلیلاری گلردی  عمی، دایی،آغ ساققالار، ایکی طرفین قرارلارین  آغ ساققال قویاردی حاممی اونا حورمت ساخلاردی

 

 ائلچيلردن اونجه بيوك عمي قيز آتاسينه‌ن دانشاردی ايلك ايزين آليناننان سونرا عمه،آنا ائلچي گئدردیلر ، بيرواقتدا  كندین موشاتاسي قيز ائوين دانشدريب اولارين گویلون اوغلان ائوينه يئتيرر ، قيز ائوينده ايكي عايله نين آغ ساققالاري،آغ بيرچه‌يی سوزدانشما توتاردلار،كبين عبارت اولاردي: نئچه كيسه بوغدا ، قويون بير-يكي باتمان قوري يئر سالاردلار،باشليقدا  بير تاي اون ، بيرآز لپه بير قوچ اولاردي حنا گئجه سي قيز ائوينه گوندريلردي.جئهيز ميس قاب – قاشق  ، بير دست يورقان- دوشك ، ايكي دانا جعبه ، بيردانا يخدن ، بيردانا چراخ ،كومور سماور ، بيردست ايستكان نعلبكي ، وارليلار  كليم وئرردي،جئجيم كورسي اوستونه،جئهيز تازا ائوين لازم اولدوغي شئي لردن عبارت دير. بير اوزوك سالماغنا اوغلان – قيز نشانني اولاردي

نشانني زامانلاري كوره‌كن آداخلسين گورمزيدي ، گيزلي چشمه باشيندا،چول- باغ دا بير-بيرني گورردیلر

آپارينجا چله پايي، چرشنبه‌ليق ، بايرامليق ، قوربانپايي ، رقييب پايي ، نوبارپايي( تازا ميوه چخاندا ) قدير پايي  اوغلان ائوي قيز ائوينه خونچا دا آپاراردي

رقه‌يب ( حالوا چاليب معمولي سكه‌يين بَزردیلر ) قيزادا پالتار قویاردیلار

چله پايي ( قارپز ، ميوه ، گلينه پالتار )

چرشنبه‌ليق چرشنبه خونچاسي  ( ميوه،يئميش،پالتار،قرمزي باليق،دويي تويوخ) اوغلان ائوي قيز ائوينه وئرر.

 قيز ائوي دويينن تويوغي پيشيريب  بايراملغينن( پالتار ) بايرام آخشامي كوره كن ائوینه گوندرردیلر  .

 كوره‌كن دامنان قيز ائوينه شال ساللاردي (قورشاخ ساللاما) شالينا آينا باغلاردي بولسونلر كوره كندي باريراملغين باغلاردلار (ناققیشلی ايپ جوراب كي قيز اوني توخوردی)  خَله‌تلري آروادلار آپاراردلار ايكي طرف بوتون ائوده اولانلارا كوينك، جوراب بايرامليق قوياردلار، ننه‌سینه چرشاب  قيزلارا كوينك،اوزامان دون يوخيدي هاممي شَلته- تومان گئیردلر،شلته نين اوزوننوغي ديزدن اولاردي،قيز كوينيي اوزون اولار  چرشابدا آلا چرشاب اولاردي

گلينه ده قرمزي دون بير شال بوینونا آلاردلار،گلین ائشیکده اولمایان زامان چرشنبه‌لیغین گتیرردیلر

گلین بزه‌یی اَننیح- کیشان  آلیناردی    اَننیح  قرمیزی  توریدی یاناخلارا سورتردیلر      کیشان بارماخ اوزوننوغوندا گجه اوخشایان آغ بویاسی اولاردی اوزلرینه سورتردیلر

 

قوربانپايي ( بير قوچ به‌زييب باشینا آينا،بوینونا پولسالاردلار ، شيرني، پالتار  )

قدير پايي ( بيراز شيرني ، اوغلانا پالتار ،بير قويون بودي ) قيز ائوي اوغلان ائوينه وئرر

گلين آپاراندا اوغلان اوشاقي  انون بئلينه شال باغلاردي اونادا بير جوت ايپ جوراب وئرردیلر

گلین آپاراندا تبریزدن یخدن،بیرده لازیم اولان شئی لری آلاردلار آت‌اوستونده گتیرردیلر  کنده وارد اولاندا سسدوشردی  فلان کسین یخدنی گلیر حاممی،تاماشایه چیخاردلار بیلینردی بوگونلرده گلینی آپاراجاخلار. جئهیزلرین قالانین‌دا سردریدن آلاردیلار    گلین بَزکلریندن بیریده  گیلهاولاردی گیله  60 سانتی متر اوزونلوقی ایکی سانتی مترائنی اولار موختلیف بویالاردا  پارلاق کاغاز اولاردی کاغازلاردا ایکی  2x20 میلیمتر نازیک ساپینان بیربیرینه باغلاناردی  نقده یا گیله‌نی باشین اوستونه سالاردلار ایکی اوجی ایکی چینینه سالیناردی

نغده 60 سانتی متر اوزونوغوندا  تسبئه داناسین کیمی کاغازدان بیربیرینین یانیندا ایپه دوزردیلر

بیرداها گلینه لازیم اولان قیرمیزی شال آلیناردی  او شالی باشیننان سالاردلار گلینین اوزی گوروشمه‌سین

آتانين خير دواسي: يئددي اوغلان ايسترم سون بئشيين قيز گلين ...........

كوره كن ائوينده بير قابدا(لگن) سو قوياردلار اولده گلين كوره كنين ساغ جورابين ساغ چينينن و سول جورابين سول چينينن دالييه آتاردي و آردي جا كوره كن گلينين ساغ جورابين ساغ چينينن و سول جورابين سول چينينن داليه  آتانان سونرا او قابدا ال -آياقلارين يوغاردلار ، كوره كن او لگنه پول سالاردي او پول موشاتايا يئتيشردي

سحر بنتيتاخت ( پا تختي )توتاردیلار

 

قيز قاچتما:قيز ائولنمگه راضي اولمسيدي سئوديگي اوغلاننان قاچاردي ، اولاردكي ايكي عايله موختصر وريشالار ، كند آغ ساقالارين آراچليقينن داوا قورتولوب كبين كه‌سيليب  قيز آتا ائوينن كوسولي قالاردي ، جئهيز آلماغا حاقي اولمازدي ، قيز ايلكين دوغاننان سونرا طايفا ايش بولننرين آراچلقينان باريشاردلار ، ائله‌بيكي هئچ بير شئي اولمايب ياشايش داوام ائلردي

قیز طرفی ائولنماغا راضی اولماسایدی قیز راضی اولسا  اوغلانینان قرار لاشیب قاچاردی،

اوغلان طرفی راضی دئیرسه قیز طرفی راضی اولسا قیزا دئییلر اوغلانینان قاچ

 چادرا دییشمه اولاردی ( چئشمه باشینا گلنده قیزین چادارسی بیلینردی قیزلارین اوزی آچیخ اولمازدی  اوغلان بیر چادرا گتیرردی قیز او چادرانی اورتوب اوغلانینان قاچاردی  چادرا قیزی کند ایچینده گئدنده تانیتمازدی )

قیز ین بویوک باجیسی ائوده‌دی اَره گئتمیب،بالاجا قیزی اَره وئرمزلر ، بالاجا قیز قاچار

  قیز طرفینین پولی یوخدیر جئهیز آلسین قیزی اورگه‌دللر اوغلانینان قاچسین جئهیز وئرمسینلر

قیزین بیر نفر ائلچی‌سی وار قیزین آتا- آناسی راضی دییر  ائلچینین اوزونن گئچنمیللر  قیز سئون اوغلانا دئیللر قیزی قاچیت

هم قیزین طایفاسی  همده اوغلانین طایفاسی راضی اولماسالار  اوغلان – قیز بیربیرینی سئوسه‌لر قاچاللار

 قاچان قیزا جئهیز یئتیشمز

 

دواخقاببا :

 

دواخ قاببا:گلين باشينا بير لچك (پارچا –چارقت) ساليب موشاتا ايكي بالاجا آغاجنان او پارچاني اوچ دفعه آليب و حيه‌ته قاچيرديب  و قايتاراردي موشاتايا بير آز پول وئررديلر گركدير او پارچا يئره دومه‌سين ندن كي اوغورسوزلوق گتيرر

 

گلينين دوشه يين هئچ بيركس ادداماز

موشاتادان سونرا هئچ كس گلين ائوينه گتمز

ندن كه دووا گتيرله‌ر گليني چله باسار

 

.

قيز لاري 12 – 14 ياشيندا أره وئردیلر،اوزامان قيز آز،اوغلان چوخيدي 

 گلين آپارماغا بير گون قالاندا چرشنبه آخشام اوغلان ائوينده كيشي‌لره شام وئرليب ( اوغلان،قيز ائوينه ) قيز ائوينده آروادلارا شام وئرردي( اوغلان ، قيز ائوينه ) ايكي ائوده

 حنا توتولاردي جئشنه اشيق يا درويش گتيرردیلر سحره ياخين شادليق اولاردي گورملي زامانلاري كوشتي توتماق ، ساغ ديش –سول ديش دورماسيدير.آخيرداكي ساغديش كوره كنين ايش بیلن ياخين يولداشی اولاردي کوره‌کنه عايله قورماغي اورگدردي

جومه آخشامي سحر آشيق چاليب اوخيا – اوخيا جئهيز گتيرماغا گئدريلر ، او حالدا  كند ميدانیندا پير ديبينده كوره‌كنين باشين دالاك قرخاندا جماحات دوره‌سينه يغشيب گنجلر كوشتي توتاردلار  ، داللاك بيرآز باشین‌ قير‌خاننان سونرا ال ساخلاردي كوره‌كه‌نین ياخينلارينين بيري پول سالاردي،بو ايش نئچه دفعه تكرار اولار دي ، سونرا به‌ين يولاشلاري حاماما آپاراردلار ، گلينينده يولداشلاري حاماما آپارادلار ، كندين بير حامامي واريدي ، سحر آروادلار ، ناهاردان سونرا كيشيلر يوغوناردي . كندده چالقچي يوخيدي بير نفر قاوال چالان واردي

 گلين گتيرماغا گئجه ياريسننان سونرا گئديلردي ، قين آتا، قين آنا، گلين كتيرماغا گئتمز

گلين كوره‌كن ائوينه گيرنده كوره‌كن دامنان اونا طرف قرمزي آلما آتاردي، آلمانين يوممی خوش‌اولار،دئيللر او آلماني اوشاغي اولمايان آرواد يئسه اوشاغا قالار،گلين ائوينین گيرشنده بير تئشت اوستونه چخاردي كوره‌كن باشنا پول سه‌پردي ( اون شاهي ، بير شاهي ) قيز ائوينن گلنلر ايكيسي قاليب قالاني قايداردي

جورابچخاددي : گلين تازا ائوينه گيرنده بير كاسا سو قوياردلار  ، كوره كن گلينين جورابلارين،گلينده كوره كنين جورابلارين چخارداردلار، كوره كن گلين جورابين ساغي ساغدان سولي سول چینيننه‌ن دالييه آتاردي گلينده بو ايشي تكرار ايلردي ، سونرا

 ايكي‌سيده ساغ الرينين جيلي بارماخلاين(بالاجا باماخلارین) كاساداكي سودا يوغاردلار،

 

او سويي چلله اولموش آروادا چلله توكردلر،

 اوشاغي اولمايان او سويي ايچرسه اوشاغا قالار

باختي باغلانان قيز اوننان يوغونسا باختي آچلار

 

كاسايادا پول سالاردلا ( يئش قران بير تومن ) او پول موشاتايه يئتيشردي

 بامعريف كندينده بوتون آروادلار اوشاغا قالاردي

ائوله‌‌ننده کوره‌کن بولمزدی کیمی آلدی قیناتا ائوینه گئدنده سوزلی سینن دانیشماخ یوخیدی  اوتاناردی

دَده –ننه نین یانیندا اوشاقین قوجاقینا آلمازدی 

توی دا  آراقچین کوی‌نک کوره کَنه اولسیدی وئرردیلر اولماسیدی هئچ،هر شئیی یونگول واری خیرید ایلردیلر، تشریفات اولمازدی

 ساغ دوش –سولدوش دورادیلار بیر جوت جوراب اولارا قویاردلار    ساغ دیش – سول دیشین وظیفه‌سی بی‌دن گوزَدده ماغی  اونون پالتارین، باشماغین آپارماسینلار دَبی‌دی کوره‌کنین بیر شئین اوغورلاسینلار ساغدیش- سول‌دیشین اوغورلاماغین قاباغین آلاردی توستون، آراقچینین  آپارسیدیلر اولاری یالوارماغینان جَرمه وئرماغینان قایتامالیدیلر  بی‌یین بیر شئین گوتورنده  لوت‌ده ایله سیدیلر دانیشماغا حاققی اولمازدی،کیم گوتورسیدی دئمزدی

 

تویی جومه‌آخشامی ایله‌للر    سوز دانیشما   ائلچی گئتماغا گون خوشلاللار

شنبه  چرشنبه توی توتمازدیلار    چرشنبه گونی  گلین حامامینا آپاراللار چرشنبه آخشام  حنا توتاللار  جومه‌آخشام گلینی آپاراللار    جومه گونی سحر  پندی‌تخت توتاللار

توی دا  آراقچین کوی‌نک کوره کَنه اولسیدی وئرردیلر اولماسیدی هئچ  یونگول واری خیرید ایلردلر  تشریفات اولمازدی  ساغ دوش –سولدوش دورادیلار بیر جوت جوراب اولارا قویاردلار    ساغ دیش – سول دیشین وظیفه‌سی بی‌دن گوزَدده ماغی  اونون پالتارین باشماغین آپارماسینلار دَبی دی کوره‌کنین بیر شئین اوغورلاسینلار ساغدیش- سول‌دیشین اوغورلاماغین قاباغین آلاردی توستون، آراقچینین  آپارسیدیلر اولاری یالوارماغینان جَرمه وئرماغینان قایتامالیدیلر  بی‌یین بیر شئین گوتورنده  لوت‌ده ایله سیدیلر دانیشماغا حاققی اولمازدی  کیم گوتورسیدی دئمزدی

 

 

تویلاردا کوشتی توتاردلار  آما یخمازدلار طایفا آراسیندا اَداوَت تورَنمسین 

گَلین گتیرنده قاباغینا ایپ چکردیلر  انام ایستردیلر ایپ چکنلر اوغلان- قیز طرفی اولماز ایی ایکی‌نفر توتاردی گلین طرفی‌نین وظیفه‌سیدی اَنام وئرسین

گلين ندن چلله اولار :

40 گونه كيمين،بير گلين او بيري گلينين بيرلقدا تويي اولوب گوروشونه گئدرسه ائو صاحبي گلين چلله قالار

40 گونه كيمين ،بير كس ياس ائوينن چخيب گلين كوروشونه گئدرسه او گلين چلله قالار  بو چلله قالماغا اولي چلله سي دئيللر ، درمانا اولي حيواننان استفاده اولار

40 گونه كيمين ،بير زاهي ( بويلي خانم ) گلين كوروشونه گئدرسه او گلين چلله قالار

 

 

كوره كني باغلاسيدلار اوني نئچه كيشي قبرستاندا دولاندراردلار  دويوني آچیلسين

كوره‌كني عقد اوخوناندا قفل يادا پيچاخنان باغلاللار

اوچ عيلله ته كوره‌كن باغلانار :

1-     آيري آدام اوني باغلاماسین

2-     توياكيمين گلينه ياخينناشماسين

3-     ائوقورامماسين

        www.dfiyouzat.com ::      

 

 اویان آذربایجان

اسماعيل جميلينين شعرلري : شعرين آدي: اویان آذربایجان

 

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی آذربایجان

آلقیشلاسین قوجا تاریخ غیرتینی  آذربایجان

ال بیر اولوب اییدلرین   باغیرمالی    بسدیر تالان

سؤز بیر اولوب آیدینلارین سویله مه لی یئتر یالان

وارلیغینی   یوخ سایانلار       اهانتی ائدیر عیان

چیر ما قولون ساخلا اؤزون حورمتینی آذربایجان

قالخ ایاغا  گؤستر یئنه      قدرتینی   آذربایجان

سن اؤزگه دن اوموب کوسمه سن سن اولسان سنه یئتر

اوغلانلارین قوخماز ستار  هر بیر قیزین قوچاق هجر

حق سنله دیر  حقّین گوجو    ظالیملری    کسر بیچر

حق یولوندا  حقه  تاپشیر  ملتینی  آذربایجان

قالخ ایاغا  گؤستر یئنه  قدرتینی آذربایجان

ساتقین یوباز قوللوقچولار وارلیغینی سایا سالماز

ائولادینی انسان بیلمز بیلسه دیلین باغلی قالماز

گوندن گونه یاد الینده جنّت یوردون تالان اولماز

قیر زنجیری  آزاد ائله   تربتینی آذربایجان

قالخ ایاغا   گؤستر یئنه  قدرتینی آذربایجان



سن دؤزدوکجه دیلی اوزون یاد اوزله نیر لاپ قودورور

گؤز اؤنونده  حقلرینی  بیر بیر دانیر    قارشی دورور

دوز سؤزونو بوغازیندا   بوغور  حقّی  ترسه یورور

گیرمیدانا   گئری قایتار غزتینی   آذربایجان

قالخ ایاغا  گؤستر یئنه  قدرتینی   آذربایجان

اؤز دردینین چاره سین قیل اؤز غمینین دردینه یان

بسدیر  اؤزگه اوجاغیندا یانیب کول اولدوغون اویان

آپارتایدین یئخ زندانین  آزاد ائللر  وئرسین فرمان

دینله ده ده قورقودونون صحبتینی آذربایجان

قالخ ایاغا   گؤستر یئنه   قدرتینی    آذربایجان

دیلی باغلی قولو باغلی  تورک ائلیمین  اوجاغیسان

گله جه گین   دوغرو یولو  آیدینلیغین چراغیسان

بابکلرین   دریوشدویو  قورتولوشون  بایراغیسان

اؤزون قورو ملتینی    دولتینی آذر بایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه  قدرتینی آذربایجان

 

گجیل سایتی

 

     

 

اوشاخ ناغیلی

 

کئچل1

بیر گون واریدی  بیر گون یوخیدی الله‌دان سونرا هئچ کس یوخیدی

بیر پادشاه واریدی  پادشاهین بویوک باغی واریدی  اوغرولار او باغین میوه‌لرین اوغورلوردیلار بیر نفر نگهبان توتور گئجه‌لر اوغرولارین قاباغین آلسین گئجه یاریسی یوخی توتور  یاتیر سحر گوروللر گئنه میوه‌لردن یوخدیر  ساباحی گون بیر آیری نفر نگهبان قویولار انودا یوخی توتور  یاتیر گئنه‌ده باغا اوغری گلیر.

اوچونجی گون کئچل پادشاهین حضورونا گلیر دئیر قبله عالم ساغ اولسون ایزین وئرسیز بوگئجه من باغی قوریم، شاه دئییر منیم آداملاریم اوغولاری توتاممیر سن نجور توتاجاخسان ،کئچل اسرار ایلیر پادشاه قبول ایله‌دی.

کچلی گئجه یاری سی یوخی توتور،یوخوسی گلمسین بیر بارماغین یارالییر یئرینه دوز باسیر  آغریسیننان یوخی گلمیر  گئجه قارانلیغیندا گوردی بیر نئچه نفر گلدی سبدلرین دولدوروب  آپاردیلار،  کئچل اولارین دالیسینا دوشور گورور بیر قوییه گیردیلر اودا اورا گیریر قویونون تکینده بیر قاپیه راستلانیر ایچری گیرنده گورور اوردا چوخلی قیزیل-جواهیر وار، قایدیر اولانلاری پادشاها نقل ایلیر ، شاه فرمان وئریر گئدیب قیزیللاری گتیریب آداملاری توتسونلار ، بولونور وزیرین بوایشده الی وار ، خزانه‌دن قیزیللاری اوغورلور او قویونون تکینده ساخلایر ، فرمان وئریر وزیری اولدورسونلر  کئچلی اوزونه وزیر ایلیر  شاه کئچله دییر قیزیللاری خزانیه آپار ، کئچل دییر قوبان بولاری میللت‌دن زوراکی آلیبلار ، میللتی فلاکته سالیبلار، قیزیللاری اولارین آراسیندا پایلا سنه دعا ایله سینلر، شاه فرمان وئریر قیزللاری میللتین آراسیندا پایلاسینلار، ایللر بویی شاه شاهلیق ایلیر ، کئچل وزیرلیق ایلیر ، میللتده عدالت کولگه‌سینده خوش یاشیللار،

گویدن اوچ آلما دوشسون  بیرین سن یئ، بیرین من یئیم، بیرینده ........

 

نتیجه: اینسانلار اوز ایستکلرین ناغیللاردا گتیرللر


 

رقیه تقی‌پور

 

        www.dfiyouzat.com ::     

 

 باغ‌معروفدا کؤرپه اوشاقلار

 

باغ‌معروفدا کؤرپه اوشاقلار اطرافیندا اولان عادت-عنعنه‌لر و اینانجلار

توپلایان: رحیم قابل نژاد

قایناق شخصلر: معصومه فغانی

قئیده آلینما یئری و زامانی: باغ معروف کندی

1387 ایل

آشاغیدا آنانین بویلو واقتیندان باشلامیش، اوشاغین دونیایا گلمه‌سی و سونرا دا کؤرپه اوشاغین ایلک گونلرینده کی عادت-عنعنه‌لر و اینانجلاردان سؤز  گئدیر.

·   بويلو آنا يئريكليه‌نده، هر كس غذا پيشيرنده  بير آز اونا گتيرر، گتيرمسه او یئمه‌لینی پشيررلر، پيشيرمسن اوشاق دوشر یاداکی یالاق اولار.

·   آنا بويلو اولان زامان هر كسین الیندن تیکه (يئمك) آلماز، چونکو اوشاق يئمك صاحیبينه چکر.

·   بويلو آنايا نظر دَيمه‌سين،قره باسماسين، جين گلمه‌سين دئیه بارماق بندی بویوندا شوه آدلی بیر قارا داش پالتارينا تيكرلر.

·   آنا اوشاق سالماسين دئیه سو دَيمه‌ميش میتقال‌نان بئلينه بال و قره‌چؤرك‌اوتو (قره كونجود) سالارلار، اوندا بئلي بركيیب اوشاغی سالماز.

·   بویلو خانیم اوشاق سالماماق اوچون یانیندا ضامین‌نوما  (کاغاذ اوسته یازیلمیش نئچه قورآن آیه‌سی) ساخلامالیدیر.

·   بویلو خانیم اؤلویه (جنازه‌یه) باخسا اوشاغی بدنظر اولار.  بدنظر گؤزو ایله انسانلاری وورار، نظر ائو ییخار اونا گؤره ده "و ان یکاد" سوره‌سینی بدنظره اوخویارلار.

·   بويلو آرواد تورشو قويماز، قویسا اوشاغینا زيان گلر، تورشو قویماق ایسترسه، اوشاغي اؤلمه‌ین بیر یاخشی آروادين آدینا تورشو قويار، هر واخت دا تورشونو يئييرسه او آروادا تورشونون پولونو وئريب آلار.

·        آنا سکگیز آي بويلو اولاندا ماما گليب، قارنيندا اوشاغي چئويرردي دوغوما حاضيرلاشسين.

·        اوشاق اولاندا بیریسی داما چیخیب اذان وئرر، اذان وئریلسه دوغوم راحات اولار.[1]

·        ايلك اوچ گون اوشاغا كره ایله شوورَ‌ن وئرردیلر، دؤش وئرمزدیلر.

·        اوشاق آیین ایلک گونو و شنبه گونلری دونیایا گلسه الی یونگول اولار.

·   زاهي (یئنی دوغان آنا) و کؤرپه‌سی قیرخ گونه کیمین اونا زیان یئتیشمه‌سین دئیه تك اوتاقدا قالماز، تك حاماما گئتمز، تندير قويماز، تويوخ باسديرماز، تك قبریستانا گئتمز.

·   اون گونه کیمی زاهینی  يویوندورماقدان چکینرلر (حامامین اوزاق و آذربایجانین هاواسینین سویوق اولدوغونا گؤره ناخوشلاماق ایمکانی وار ایدی).

·        زاهی‌نین بالیشی آلتینا پيچاق قويارلار جین يا دا آيري یامانلیق گلمه‌سين.

·        زاهی اوتاغیندا كاسادا اوچ دنه يومورتا قويارلار نظر گلسه يوموتالارا گلسين.

·   اوشاغی اوزگه سودو ایله اميشديرمزلر، چونکو او آدام حرام يئين، پيس، اوغرو بیر ده جیلف اولسا، اوشاق دا بو صیفتلری آلار.  

·   زاهی‌نین گؤروشه گلنی اولسا  قیرخلي اوشاغي ائشيگه چیخاردارلار،  گلنین دوعاسي اولسا آنا دا ائشيگه چیخيب، قوناقدان سونرا ائوه گلردي.

·   اوشاغا نظر گلمه‌سین دئیه فالچیدان ضامین‌نوما آلیب، پالتارینین بئلینه یا دا سینه‌سی اوستونه تیکر، یا دا  ائوه‌  باغلارلار.

·        اوشاق سسه دوشمه‌سین دئیه توی مجلیسلری و یاس یئرلرینه آپارمازلار.

·   اوشاقلاری اؤلن آرواد یئنی دوغولموش اوشاغينی هئچ اوشاغي اؤلمه‌ین آروادا وئرر. او آرواد اوشاغي كؤينگي‌نين بوغازيندان سالار، آشاغیسیندان چیخاریب، اؤزونه اوشاق سایار، سونرا دا  اصیل آناسینا قايتاریب، دئير: بو اوشاغا سني تايا توتدوم.

سونرا دا هر آي باشی اوشاغین ساخلاماسینا بير آز پول وئرر. بو ايش ايكي ايل بویونجا (اوشاق سود يئينه قدر) داوامي اولار.

·   قیرخ گونه كيمين اوشاغين يانينا دوعا–ضامین‌نوما گتيرمزلر. اوشاغین اوستونه ضامین‌نوما گتیرن اولسا، اونو یازان فالچیدان، اوشاق اؤلمه‌سین دئیه، ضامین‌نوما آلماق لازیم اولار. بونو گتیرن بارماغینی سویا سالیب او سویو اوشاغا ایچیردرلر.

·   قیرخلي اوشاغين يانينا اَت گتيرسن بوينو اَيري اولار يادا تيترَر، بونا گؤره اوشاغين پالتارينين قولونا بير آز ات تيكرلر.

·   اوشاق چوخ آغلايیب، چیغیراندا يئددي قيزين پاچاسینين آراسيندان، يادا ساج چؤرگي‌نين آراسيندان کئچيررلر.

·        كيرپي‌نين ديشينی اوشاغين پالتارینا تيكرلر، اوندا نظر دَيمز.

·   اوشاغا نظر دَيمه‌سين دئیه  پالتارينا گؤز نظر تيكرلر. گؤزنظر دئدیگین یئددی دلیکلی ماوی مونجوق و بیر ده  بير دليکلی آغ-قارا مونجوقلاردیر.

·   اوشاغا نظر دَيمه‌سين دئیه اونو تعريفله‌مزلر و تام ترسینه اونو  "دوزسوز" كلمه‌سی ایله خطاب ائدردیلر.

·   اوشاغي اؤپنده نظر دَيمه‌سين دئیه آلنیندان اؤپرلر، دئیرلر اوشاغين آلنیندان اؤپمک پيغمبردن قالیب.

·   اوشاق ایری جیسملی اولسا اونون ياشينی نظر ديمه‌سين (نفسدن گئچمه‌سین) دئیه اولدوغوندان چوخ دئیرلر.

·   اوشاغي سحر اذآن چاغي و آخشام ناخير آياغي (اذان‌چاغي) يئره قویمازلار، قویسالار زيان گلر، يومني پيس اولار.

·        اوشاغين آغزيندان اؤپمزلر، اوپسه‌لر نوخوشلار.

·   اوشاغا آد قوياندا  قويماق، قايقاناق (شيرينلیک اوچون) پيشيريب قوهوم- قونشو و دوستلارين ياشلي خانیملارينی ائوه دعوت ائلردیلر. ائوده دؤره اوتوروب بير مئژمئيي توتوب هر كس اونا پول سالار، او پول مامايا (قابله‌یه) يئتيشر.

·   آد قویماق اوچون لاپ ياشلي خانیم  اوشاغین قولاقلارینا اذآن و اقامه دئييب، اوغلان اولسا آدينی محمد و قيز اولسا فاطمه سسلردیلر. سونرا قایناتا، اودا اولماسايدي قاینانا سئوديگي آدي قوياردي. اوشاغي بير-بيرينين قوجاغینا وئرنده دئيرلر:"آل اوشاغي، وئر اوشاغي، تانري ساخلاسين بو اوشاغي"

آخيردا اوشاغی آناسینين قوجاغینا وئررلر.

·   هر كسین اوچ آدي اولار: 1- محمد يا فاطمه 2- ياشلي و بؤيوكلر دئين آد  3-عملي ایله قازانان آد

·   اوشاغا دیش چیخارتماغا باشلادیغی زامان دیشلیک پیشیررلر . دیشلیک پیشیرمک اوچون بوغدانی ایسلادیب  پیشیررلر.  یاغ، نوخود، کیشمیش، بادام، گیردکان علاوه ائدیب،  پیالالاردا یئددی قاپییا پایلارلار. دیشلیگی آلان هر کیمسه قایتاردیغی قابدا اوشاغا بیر تؤحفه قویار.

·        اوشاغا دیشلیک پیشیرسن دیشلری برک اولار.

·        اوشاغا دیشلیک پیشیرمه‌سن  شولوق اولار.

بعضی ترمین‌لر:

دیشلیک: اوشاغین ایلک دیشی چیخان زامان ایسلانمیش بوغدا، یاغ، نوخود، کیشمیش، بادام ایلن پیشیریلن یئمک.

قارین چئویرمه: سکگیز آیلیق بویلو آنانین دوغومو راحات اولسون دئیه مامالارین الی‌یله اوشاغی چئویرمک

یاخا سالما: اوشاقلاری اؤلن آروادین سون دونیایا گلمیش اوشاغی اؤلمه‌سین دئیه اونو  اوشاقلاری اؤلمه‌ین بیر قادینین كؤينگي‌نين یاخاسیندان سالیب، آشاغیدان چیخارار و اینانارلار کی داها بو اوشاق همین قادینین اوشاقلاری کیمی اؤلمییه‌جک، بو رسمه یخه سالما دئیرلر.

ياخا‌سي بوتون: اَري-اوشاغي اؤلمه‌ین  آروادا وئریلن آد

 

[1] - باغ معروفدا عابباسعلي دامدا اذان وئرردي. عابباسعلي كندين اذانچیسي و عین حالدا تورکوسایا بیر آدام ایدی.

 

       www.dfiyouzat.com ::    

 

 یاد و خاطره باسکرویل


 

یاد و خاطره هوارد باسکرویل و همه شهدای آذربایجان گرامی باد

باسکرویل در دهم ماه آوریل 1885 میلادی در محل نارث پلاته امریکا ( ایالت نبر متولد شد و در کالج این ایالت تحصیلات مقدماتی خود را انجام داد . از باسکرویل‌ دست‌ نوشته‌ای‌ به‌ جا مانده‌ است‌ که‌ از علاقه او به‌ پژوهش‌ درباره زبان‌ و فرهنگهای‌ بیگانه‌ حکایت‌ دارد. این جوان امریکایی، تحصیلات خویش را در دارالفنون "بزاستن" به پایان رساند. در پاییز سال 1908 به دعوت مدرسه مموریان تبریز، جهت تدریس به ایران آمد و در حالی که بیش از 23 سال نداشت شروع به تدریس کرد . درس عمده او تاریخ عمومی بود، ولی بعدا به موجب درخواست شاگردان ارشد و بعضی از معلمان مثل مرحوم شریف زاده ، کلاسی نیز برای تدریس حقوق بین المللی دایر کردند. این جوان پاک درون چون به تبریز رسید و سراسر شهر را پر از جوش و خروش یافت . خونش بجوش آمد و به آزادی خواهان دلبستگی پیدا کرد. با شریف زاده که از معلمان مدرسه مموریان بود ارتباط گرمی پیدا کرد و شهادت آن سید بزرگوار دل جوان امریکایی را تکان داد و شب و روز نا آرام گردانید . وی که در آمریکا دوره سربازی دیده بود و بعنوان یک افسر نیروی دریائی خدمت کرده بود و در آن زمینه اطلاعاتی داشت جوانانی را زیر دست خود گرفته مشق نظامی یاد میداد . برای این که سرکنسول آمریکا و مدرسه آگاهی نیابد حیات ارک را برای این کار برگزید و دسته خود را " فوج نجات " نامید. کنسول‌ وقت‌ آمریکا، با توجه‌ به‌ سیاست‌ دولت‌ متبوع‌ خود در حفظ بى‌طرفى‌، کوشید تا باسکرویل‌ را از اینگونه‌ کارها باز دارد. باسکرویل‌ با رد درخواست‌ کنسول‌ آمریکا، همراه‌ یکى‌ از روزنامه‌نگاران‌ ایرلندی‌ به‌ نام‌ مورا، آشکارا به‌ یاری‌ مشروطه‌خواهان‌ تبریز برخاست‌ و حتى‌ از پذیرش‌ درخواست‌ ستارخان‌ برای‌ بازگشت‌ به‌ مدرسه‌ و ادامه تدریس‌ نیز، سرباز زد. او می گفت: تنها فرق من با این مردم، زادگاهم است و این فرق بزرگی نیست. سرکنسول آمریکا هوارد باسکرویل را دعوت و به وی گفت جنگ تبریز موضوع داخلی ایران هست و ما حق دخالت در موضوعات داخلی ایران را نداریم.هوراد باسکرویل پاسپورت سیاه آمریکائی خود را به سرکنسول آمریکا ارائه داد و گفت : من دیگر آمریکائی نیستم. فروردین ماه سال 1288 شمسی بود و تبریز روزهای سختی را می گذراند . از شب تا سحر و از پگاه تا غروب، گلوله های توپ و تفنگ بود که از هر سو بر سر مردم شهر میبارید و شهر از چهار طرف چنان در محاصره بود که بیم گرسنگی، همه را پریشان خاطر کرده بود و سختی نان و خوار بار و تلاشهای خدعه آمیز کنسولهای روس و انگلیس سردار و سالار را بر ان داشت که بار دیگر به جنگ بزرگی برخیزند و این بار غرب تبریز را برگزیده بر آن شدند که به شنب غازان که یکی از لشکرگاهای صمد خان شجاع الدوله بود یورش برند و چون بسیج نیرو میکردند باسکریول چنین خواست که فوج نجات در این تاخت پیش جنگ باشد . صبح دوشنبه 30 فروردین 1288/18 آوریل 1909 اولین کسی که قدم به میدان جنگ گذاشت و فوج خود را فرمان حمله داد باسکرویل بود و نخستین کسی هم که هدف تیر دشمن گردید و جان سپرد باز باسکرویل بود .گلوله پیشانی هوراد را شکافته و باعث شهادتش شده بود. روز بعد، مردم‌ تبریز در یک‌ آیین‌ پرشکوه‌ و با شرکت‌ مجاهدان‌ و پیشوایان‌ آنها، شاگردان‌ باسکرویل‌ و آمریکاییان‌ تبریز، پیکر او را تشییع‌ کردند و در گورستان‌ ویژة آمریکاییان‌ به‌ خاک‌ سپردند. بعد از شهادت باسکرویل در تبریز که بشدت گلوله باران می شد چنان مراسم بزرگداشتی برای باسکرویل برگزار شد که سابقه نداشت. مردم تبریز برای قدردانی از رشادتهای باسکرویل فرشی را با نقش تصویر باسکرویل بافته و آنرا همراه تفنگ و مقداری پول که جمع آوری کرده بودند به سرکنسول آمریکا در تبریز تحویل دادند تا به مادر باسکرویل که در آمریکا زندگی میکرد برساند. سرکنسول آمریکا در تبریز از قبول پول خودداری کرد ولی تفنگ و قالی را برای رساندن به مادر باسکرویل قبول کرد. در 30 فروردین‌ 1338، آیین‌ پنجاهمین‌ سالگرد درگذشت‌ باسکرویل‌ در تبریز، به‌ کوشش‌ برخى‌ از اعضای‌ باقى‌ مانده‌ از «فوج‌ نجات‌» برگذار گردید و تالار دبیرستان‌ پروین‌ (مموریال‌ پیشین‌) به‌ نام‌ «تالار باسکرویل‌» نام‌گذاری‌ شد. از مهم ترین قالی های مشروطه ، قالیچه ایست که پس از شهادت هوارد باسکرویل امریکایی به جهت سپاسگذاری از وی به دست زنان تبریزی بافته شد ، طرح آن ، لچک ترنجی و حواشی قالیچه نیز دارای طرح قاب قابی است ، به احتمال زیاد تمام پشم دارای رنگ متن روناسی بوده ، لچکهای اطراف نیز دارای طرح سرو نازهای مارپیچ زیبا است ، در ترنج آن تصویر باسکرویل با مهارت و چیره دستی نقش بسته ، همچنین در اطراف قاب ترنج به دو زبان نوشته شده : یاد هوارد باسکرویل و همه شهدای آذربایجان گرامی باد

 

ا

 

 

 

        www.dfiyouzat.com ::     

امنیت در کشور کفر!!!

 
ژاپن در سال 2008 تنها شاهد 11 مورد قتل بود


ميزان ارتكاب جرائم در ژاپن - كشوري كه به امنيت موجود در مرزهايش افتخار مي كند- براي ششمين سال متوالي در سال 2008 نيز با كاهش روبه رو شد. به گزارش فارس، از 82/1 ميليون پرونده، 5/75 درصد ورود بدون مجوز و يا دزدي هاي كوچك بوده است. قتل عمد، سرقت،حريق و تجاوز نيز 5/0 درصد از پرونده هاي پليس را به خود اختصاص داده اند. در اين ميان تعداد موارد حملات بي قاعده - مانند قتل يا شروع به قتل خارجي ها - 14 مورد افزايش داشته است كه در اثر آن 11 نفر كشته و 32 نفر زخمي شدند.

 

 

         www.dfiyouzat.com ::     

 

ختایی دیگر

 

از مدرسه فراری می‌دهند؟؟

ایران تنها کشوری در جهان است آموزش زبان مادری در قوانین آن وجود دارد ولی اجازه تعلیم داده نمی‌شود 


    علي باقرزاده، معاون آموزش و پرورش عمومي وزارت آموزش و پرورش چند روز پيش در جمع مديران مقطع ابتدايي استان قزوين، از اينكه
115 هزار دانش آموز بعد از ثبت نام در مدارس ابتدايي كشور مدرسه را ترك كرده اند اظهار تاسف كرد و اين آمار را نگران كننده خواند.
       آمار بيش از 800
هزار نفري كه سالانه در ايران ترك تحصيل مي كنند آن قدر پايين نيست كه وزارت آموزش و پرورش توانسته باشد ظرف حدود 6 ماه، با ايجاد تحولي چشمگير در آن، ميزان ترك تحصيل در برخي مناطق به صفر نزديك شده باشد.
     بر اساس نتايج پژوهشي كه ابوالفضل بصري، عضو هيات علمي پژوهشكده كودكان، اسفندماه سال گذشته در همايش رسانه ها و دانش آموزان استثنايي اعلام كرد، بيش از 400 هزار دانش آموز دوره ابتدايي و راهنمايي در سال 1384 ترك تحصيل كرده اند.

ای کاش جناب ایشان این آمار را بر اساس تقسیم بندی  استانها  اعلام می‌کردند
       
  مناطقی که زبان محلی به غیر از فارسی است بیسوادی و فرار از مدرسه زیاد است :

1- بچه‌های این مناطق به جای سواد آموزی زبان آموزی می‌کنند زبانی که جایی در جامعه خود ندارند در نتیجه هیچ وقت قادر به درک آن نخواهند بود به لحاظ برخورد با مشکلات دل زدگی از مدرسه موجب فرار او خواهد می‌شود.

2-زبان مادری زبان عمیق است  با آموزش قواعد در مدرسه زبان محلی در جامعه بارور می‌گردد در نتیجه ذخیره کلمات فرد زیاد شده قادر به درک مطالب وبالا رفتن سطح اطلاعات او می‌گردد .

3- کودکی که زبان مادری را خوب می‌داند همزمان قادر به یادگیری چند زبان است .

4- دوری از فرهنگ مادری موجب بی تفاوتی به جامعه وعدم اعتماد به فرهنگ مهاجم خواهد شد .

5-.................................................................

 

        www.dfiyouzat.com ::    

 

جنایات ارامنه

تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه، اسماعيل سيميتقو

 

و سردار ماكو در آذربايجان

 

- تهاجم ارامنه: شرح اين واقعه چنين است كه ارامنه آسوري مقيم تركيه كه در اصلاح محلي«جلو» خوانده مي‌شوند در جنگ جهاني اول قصد ضربه زدن به سپاه عثماني از داخل خاك عثماني را داشتند . حكومت عثماني به محض اطلاع از اين واقعه گوشمالي سختي به آنها داده و خائنين را مجازات مي‌نمايد. باقي اين قوم فرار را بر قرار ترجيح داده و در نواحي آذربايجان غربي يعني اروميه و سلماس با كمك انسان دوستانه مسلمان مستقر مي‌گردند. ولي آنها هواي ديگري در سر داشتند و به محض استقرار در اين نواحي به تشكيل قواي نظامي پرداختند و با كمك تسليحاتي انگليس و روسيه سپاهي حدود ده هزار نفر تشكيل دادند. با توجه به ضعف حكومت مركزي ايران ارامنه هيچ مانعي در اجراي نقشه‌هاي خود نمي‌ديدند. به همين جهت  در اسفند سال 1296 ش. اروميه را اشغال كردند.

كسروي در تاريخ هيجده ساله آذربايجان درباره رفتار ارامنه با مسلمانان در زمان اشغال اروميه چنين مي‌نويسد: « درست 33 روز از اول دعوا گذشته بود،‌ اهالي شهر توي خانه‌ها با هزاران مصائب از بي‌آذوقگي و نا امني و فقدان خويشان و نزديكان خزیده و از هيچ جا خبر نداشتند. يك دفعه صبح روز چهارشنبه آخر سال كه در همه ولايات ايران جشن و سرور است، لجام گسيختگان «جلو» به محلات رو آورده و مسيحييان ديگر نيز كه پي بهانه مي‌گشتند ،‌ با جلوها داخل خانه‌ها شده و درها شكسته و پشت بامها را گرفته و بي آنكه از كسي مقاومت ببينند دختران خردسال و بچه‌ها و مردان و زنان را در اطاقها و دهليزها و پشت بامها هدف گلوله نمودند . واقعا امروز مصيبت عظيمي بوده ،‌ نه پناهگاهي نه مفري، همين كه اهالي اين دربند از كوچه يا از پشت بامها به آن دربند فرار مي‌كردند پس از ده دقيقه مسيحيان همان دربند را نيز مي‌گرفتند و اينها را با آنها در يك جا مي‌كشتند. در اين قتل عام قريب ده هزار نفر از مسلمانان كشته و به عمامه داران از ملاها و سادات ابقا نكردند و عدۀ زيادي از سادات وعلماي بنام را كشتند . از عمامه داران مشهور كه امروز در خانه‌هاي خود كشتند:

ملا علي قلي با دوپسرش،‌ ميرزا محمود ،‌ميرزا عبدالله و عروس او، زن ميرزا محمود را نيز روي جنازه شوهرش كشتند ، صدرالعلماي محله علي شهيد ،‌ حاج ميرعلي اصغر، حاج مير بيوك آقا ،‌ ثقه‌الاسلام ارومي ، آقا ميرزا صادق ،‌‌ آقا ميرزا ابراهيم مجتهد ، حاجي ملا اسماعيل عيسالو ، كه سرش را گوش اندر گوش بريدند، آقا ميرزا جلال روضه خوان مدير مدرسه جلاليه ، ملا علي روضه خوان معروف به قوجه نوكر، ميرزا احمد روضه خوان يورتشاهي ، يك نفر ملا سيف‌ الله نامي كه هميشه مي‌گفت اگر مسيحيان به خانه من داخل شوند بايد يكي دو نفر بكشم تا كشته شوم همين روز مسيحيان به خانه او داخل شدند و همين كه با او رو برو گرديدند و خواستند با گلوله بزنند ملا سيف الله طپانچه را كشيد دو نفر را كشته و بعد مسيحيان او را كشتند.

2. جنايات اسماعيل سيميتقو: هجوم ارامنه به آذربايجان غربي با كمك نيروهاي عثماني دفع گرديد. بعد از آن نيروهاي عثماني چند ماه اين منطقه را در تصرف خود داشتند وسازماني به نام «اتحاد اسلام» براي وحدت ميان مسلمانان اين منطقه و سرزمين عثماني ايجاد كردند. با آغاز جنگهاي ميان عثماني و دول اروپايي نيروي عثماني اين منطقه را تخليه كردند. بعد از خروج سپاه عثماني اسماعيل سيمیتقو كه از پيش نيروهاي شورشي چندي را در اختيار داشت، با گسترش و تجدید قوا، شهرهاي سلماس و اروميه را اشغال كرده و طي چند سال مناطق اطراف آن از قبيل خوي، طسوج و مهاباد را همواره مورد تاخت و تاز خود قرار داد. در اين مدت درگيريهاي متعددي ميان قواي دولتي و نيروهاي سيميتقو رخ داد كه مؤلف همة آنها را به تفصيل شرح داده و نيازي به تكرار آنها دراين مقدمه نيست. در اينجا بايد افزود كه تاخت و تاز سيميتقو از سال 1298 شمسي آغاز و پس از شكست او در سال 1301 پايان يافت. او در سال 1309 به دستور رضا خان اعدام شد.

3. جنايات سردار ماكو: در دوران تاخت و تاز سيميتقو، حفاظت شهر خوي و حومه به ناچار به سردار ماكو مرتضي قلي خان اقبال السلطنه ماكويي فرزند تيمور خان اقبال السلطنه واگذار گرديد. مؤلف مظالم و تعدي سپاهيان سردار را در اين مدت در خوي به خوبي شرح داده است. بايد افزود كه سردار ماكو پس از دستگيري و بازداشت در تبريز در سال 1302 شمسي در زندان تبريز در سن شصت سالگي مرد و حكومت خوانين ماكو پايان يافت. امين‌الشرع كه خود در اين وقايع يكي از سران صاحب نفوذ مسلمانان در خوي و سلماس بوده و در مبارزات نيز شركت داشته، در نوشته حاضر بسياري از جزئيات اين جنگها را كه خود شاهد آن بوده ضبط كرده كه در هيچ منبع ديگري ذكر نشده است و از اين جهت نوشتة وي حائز اهميت زيادي است.............

 

ميرزا ابوالقاسم امين الشرع خويي

(متوفاي 1348 ق)  

        www.dfiyouzat.com ::    

 

  ایکی ناغیل

 

قيرخ حراميلر ناغيلي:

بير گون بير نفر تك يولدا گئدير ميش ، يولكسنلره راستلاشير ، حراميلر اوني سويوللار اوحالدل داغدان بير كهليك گئديردي سويولان دئيير كهليك سن شاهيد او ل،اولار منيم پوللاريمي آلدلار گوناهزيز اولدوردلر ،حرامي باشجسي دئير كهليكدن  شاهيد اولماز .

ايللر سونرا بير گون حرامي باشچسي حاكمه قوناق اولور ، سفرده كهليك پيشيرميشديلر حرامي كهليكه باخير گولور ،حاكم دئيير :ندن گولورسن ،حرامي دئيير:ايللر اونجه بير مسافري سوياندا هاوادا اوچان كهليكي سويقونا شاهيد توتوردي  اونا گوره گولورم ، حاكم حراميني توتور اولدورور دئيير كهليك دوغرودان سويقونا ، اوكيشنين اولومونه شاهيد اولدي  

 

 شيرين فرهاد

 

شيرين فرهادان اوزاقديدي ، فرهاد داغ قازیردي ، بير  قاري قويون قوزييَه سوت وئرنده كي چوخ مَله للر گلير فرهادا دئيير شيرين اولوب ، گورنه قيامتدي  اونا گوره بو سسلر گلير ،اودا دئييربه  شیرین اولوب  ، اودا كولونگونن اوزون اولدورور ، قاري گلير شيرينه دئيير فرهاد كلونگونن اوزون اولدوروب ،  شيرينده اوزون اولدورور ، جماحات سورا بو ماجراني بولور ، شيرينن فرهادي قويلوللار قاریني ايكيسينين آراسيندا قویلوللار ، قارينين قبريدن تيكان گوَرير شيرين فرهادين قبيرندن گول گوَرير، گوللر ايستير بيربيرينه يئتيشسين دولاشير او تيكانا بير-بيرينه يئتيشَمميللر.

 

 

 

معصومه فغانی

      www.dfiyouzat.com ::    

 

 زن


حقوق زن در خرمدینان
 

وجه مشترک دیگر خرمی ها با ترکان خزر حقوق زن و فعالیت اجتماعی و سیاسی زن میباشد. نقش کلیدی و سیاسی زن جاویدان (کلدانیه) در انتقال قدرت درحالیکه براثر درگیری بین رهبران (جاویدان و ابوعمران) خرمدینان با خطر انشعاب یا فروپاشی روبرو بودند بیانگر نقش فعال زن درمیان خرمی هاست که با کارآئی خود همچون خاتون خزر در شرایط تاریخی توانست وحدت خرم دین را حفظ کند. رهبری نظامی زن، انتخاب زن، آزادی جنسی زن، شرکت زن در شورای تصمیم گیری و... از مقام و منزلت والای زن در بین خرمدینان نظیر سایر ترکان حکایت میکند که در فرهنگ آریائی عکس آن صادق است.

 

زن درفرهنگ آریائی


در فرهنگ آریائی زن نه تنها حقوقی ندارد بلکه به درجه کالا تنزیل پیدا میکند. در کتاب آئین و فرهنگ ایران دکتر افتخارزاده مینویسد:
«در جامعه بدوی ساکنان اصلی فلات ایران پیش از کوچ آریائیان زن نقش برجسته ای در عرض عقاید کلامی و در تکامل حیات اجتماعی داشته است. ساکنان بومی فلات ایران اصل در آفرینش و حیات را در مادینگی میدانستند و از این رو خدایان ماده را میپرستیدند. در نگاه آنان زن مظهر زایندگی و زندگی بود و به نوعی تقدیس میشد و محترم بود. این نوع نگرش در اندیشه آریائیان راه نیافت. در اندیشه آریائی اصالت با نرینگی بود... در دوران دینی زنان نوعی کالا بودند و بر آنها اصل مالکیت و انحصار مترتب بود. ... زن ازطرف شوهرش به شخص دوم اجاره داده میشد و کرایه کننده به شرط اطلاع شوهر اصلی میتوانست وی را به شخص ثالثی اجاره دهد...» .

همانطوریکه از منابع فوق پیداست زن در دوران ساسانی به مانند کالا و حیوان شمرده میشود و البته این طرز نگرش صرفاً به ساسانیان محدود ویا با آنان خاتمه پیدا نمیکند بلکه 400 سال بعد از ساسانیان نیز زن به همان اندازه دوران ساسانی تحقیر میشود و این به نوبه خود بیانگر تداوم و عمق این بینش ارتجاعی در آریائیان میباشد. فردوسی شاعر محبوب و افتخار آریائیان زن را از سگ هم پست شمرده و خواهان تمیز کردن جهان از این موجود پلید میباشد!! فردوسی مینویسد:
زن و اژدهـا هردو درخــاک بــه
جهان پاک از این هـر دو ناپـاک بــه
زنان را ستائی سگان را ستــــای
که یک سگ به از صد زن پـارســای

پس پــرده هــرکه دختـر بـــود
اگــر تاجــدار است بد اختــر بــود
چوزن زاددختر ،دهیدش به گــرگ
که نامش ضعیف است وننگش بزرگ

این ماهیت شاهنامه فردوسی است که مبلغ فرهنگ والای آریایی است و در بندبند اشعارش ترک و عرب را تحقیر و هویت والائی ایرانی راتبلیغ و تشریح میکند.
البته فردوسی نماینده سمبلیک فرهنگ فارس و شاعر مجبوب آنهاست و شاهنامه وی (در واقع ننگ نامه) که سرتاسر فحاشی به ملل دیگر و تحقیر انسان زن و تبلیغ نفرت میباشد هنوز هم ازطرف فارسها تقدس میشود که آنهم بیانگر حاکمیت طرز فکر ارتجاع آریایی در نسل امروز است. اما در 1200 سال قبل در قیام خرمدینان زن جایگاهی بسیار مقدس و حقوقی مساوی با مرد داشت.
با تمام این اوصاف آیا بازهم میتوان ادعا کرد که بابک میخواست امپراتوری ساسانی و فرهنگ ایرانی آریایی را برقرار کند؟
 

 

 

 

 

 

 

 

       www.dfiyouzat.com ::    

 هخامنشيان يا سلسله سگ پروردگان

 

 

دکتر حسين فيض‌الهي وحيد

هخامنشيان سلسله‌اي از اقوام وحشي و بيابانگرد به اصطلاح آريايي بودند كه توسط جوانكي دزد و فاسدالاخلاق بنام كوروش در سال 550 ق.م درايران تاسيس و با حمله اسكندر مقدوني و كشته شدن آخرين پادشاه جنايتكار اين سلسله بنام داريوش سوم در سال 331 ق.م همچون جرثومه‌هايي از فساد از روي زمين برافتاد و به زباله داني تاريخ سپرده شد.

اعمال و افكار و حركات و سكنات اين جوانك دزد در دهه‌هاي اخير مورد تقليد و سرمشق و «ايدئولوژي» رژيمي فاسدتر از رژيم هخامنشي گرديد و احمقي از حُمقاي تاريخ كه «عقيده خودبزرگ بيني» داشت خواست كشور ايران را به «دروازه‌هاي تمدن بزرگ» برساند، تمدني كه خطوط اصلي آن از «دروازه غار» و «ميدان تير» و «ميدان اعدام» تهران مي‌گذشت و به زندانهاي «قزل قلعه» و «قزل حصار» و «قصر» منتهي مي‌شد.

«گريمورهاي تاريخ شاهنشاهي» از اين جوانك دزد و فاسد‌الاخلاق سعي داشتند چهره «منجي ايران» را ترسيم نمايند غافل از اينكه انوار آفتاب حقيقت از زير پرده آهنين جهل‌هاي شاهنشاهي نيز گذشته و جهان حقيقت را نور باران كرده و خفاشان شب‌پرست را مجبور خواهند كرد در مقابل عزم آهنين تاريخ حقيقي اين ملت سر خم كرده و بساط شارلاتاني و شاه‌بازيهاي خود را جمع نمايند ولي آنها مزبوحانه مي‌كوشند تا جلو روشنگريهاي اصيل تاريخي را با پولهاي به غارت برده و با ساختن فيلم چندين ميليون دلاري «كورش كبير» بگيرند.

اين فيلم مضحك كه امروزه با همكاري چهار فيلمساز سوئدي و با پشتيباني و ساپورت كامل«رضا پهلوي» - پالاني سابق- تهيه مي‌شود قرار است بغير از آمريكا در بيشتر شهرهاي بزرگ اروپا از طريق تلويزيون پخش شود.(1) و هدف از آن «تحريف تاريخ واقعي ايران» و چهره انساني دادن به جوانكي دزد و فاسدالاخلاق بدخوي و سگ پرورده‌اي است كه مورد افتخار «لايقان» خود مي‌باشد و بر جوانان اين آب و خاك است كه در مقابل تحريف‌هاي اين ورشكسته‌گان به تقصير «پهلوي گرا» با نوشتن مقاله‌هاي روشنگر از متون صحيح يوناني و اسلامي برآيند تا فاجعه «دروازه تمدن بزرگ» بار ديگر گريبانگير اين مردم نشود و بدبختي‌ها و «آريا بازيهاي» عاري از مهري از نو تكرار نگردد.

حال با اين مقدمه كوتاه در مورد فيلم «كوروش كبير» - كه دهن كجي آشكار به تاريخ واقعي اين مردم است - به بررسي سلسله هخامنشي مي‌پردازم تا ريشه‌هاي اين كج انديشي نمايان گردد.

«كتزياس» مورخ و طبيب مشهور يوناني كه بمدت 17 سال از سال 415 - 398 قبل از ميلاد «پزشك دربار هخامنشي» بود و حدود 23 جلد كتاب در تاريخ ايران و جهان تاليف كرده است چون خود از نزديك با خاندان فاسد هخامنشي آشنا بود در حقيقت توانسته پرده از روي بعضي از «اسرار مگوهاي» اين رژيم فاسد برداشته و بويژه در مورد كوروش به اصطلاح كبير حقايقي را در حد امكان و موقعيت خويش بيان نمايد.

«كتزياس» بر خلاف بعضي از مولفين جيره خوار و مورخين خيانتكار كه سعي در اختفاي حقايق تاريخي دارند به صراحت در مورد سر سلسله‌ هخامنشي و حيات كثيف دوره جواني او مي‌نويسد: «كوروش پسر چوپاني بود.... كه از شدت احتياج مجبور گرديد راه زني پيش گيرد»(2)

خطيب مشهور جناب «آيت ا...صادق خلخالي» در كتاب «كوروش دروغين و جنايتكار» به استناد اين نوشته كتزياس كه مي‌نويسد : «كوروش در ايام جواني بكارهاي پست اشتغال ميورزيد و از اين جهت مكرر تازيانه [مي]خورد»(3)

 استنباط كرده است كه كوروش گاه - گاهي مجبور بود كه «لواط بدهد»(4) او كوروش را جزء آن منحرفين اخلاقي مي‌داند كه «در تمام عمر خويش هميشه مبتلا به انحراف اخلاقي بوده و از تن دادن بذلتها كه لواط هم جزو آنها است مضايقه نداشته‌اند»(5)

«كتزياس« كه در مدت هفده سال طبابت در دربار هخامنشي به اسرار دروني اين سلسله فاسد از نزديك آگاهي داشت در مورد رابطه خاندان پادشاهي ماد با خاندان كوروش به صراحت مي‌نويسد كه برخلاف شايعه پراكني‌هاي رژيم هخامنشي كه مي‌خواهد خود را از اقوام خاندان پادشاهي ماد قلمداد كرده و كوروش را نوه آستياك جلوه دهد تا تصاحب پادشاهي ماد را «قانوني» جلوه دهد، كوروش با آستياك - آخرين پادشاه ماد «هيچگونه قرابتي نداشت و از راه حيله و تزوير بمقام سلطنت رسيده بود»(6)

علاوه بر تاكيد بر فاسدالاخلاق بودن كوروش، مورخيني غير از كتزياس نيز كه قبل از ميلاد مي‌زيستند از بخش‌ ديگري از اسرار زندگي كثيف او پرده برداشته و حتي به «سگ پروردگي» كوروش هم اشاره كرده‌اند.

«تروك پومپه» - مورخ اهل گل (فرانسه) - كه معاصر اوگوست امپراتور روم بود (31 ق.م - 14 م

) و چهل و چهار جلد كتاب در تاريخ علم نوشته است كه «ژوستن» يا «يوستي نوس» مورخ رومي آنها را خلاصه كرده در كتاب «تاريخ عمومي، كتاب اول، بند4 »  راجع به كودكي كوروش مي‌نويسد كه وقتي كوروش را براي به هلاكت رساندن بدست چوپاني سپردند «چوپان، كوروش را در جنگلي گذارد، يك سگ ماده او را شير ميداد و از حيوانات ديگر حفظ مي‌كرد بعد كه چوپان ديد حيواني پرستار و پاسبان طفل است حس ترحم بر وي غلبه كرد و بخواهش زنش پسر نوزاد خود را در جنگل گذارد و كوروش را به پسري پذيرفت.»(7)

ماجراي «سگ پروردگي كوروش» علاوه بر منابع يوناني در منابع قديم اسلامي نيز تاييد و تاكيد شده منتهي با توجه به بعد فاصله زماني از هخامنشيان تا اسلام مفسران اسلامي هسته اصلي زندگي او را در آثار خود حفظ كرده ولي در نام او اختلاطي با سايرين پيش آوردند مثلا «ابوبكر عتيق نيشابوري» معروف به «سورآبادي» مفسر بزرگ اسلام در هزار سال پيش در تفسير خود به مناسبتي از «كيكوروش» (كي كوروش) نامبرده و مي نويسد : «گويند بكودكي بد خو بود مادر وي با وي درماند و دايگان درماندند وي را ببردند در بن درختي بنهادند ماده سگي بدان موضع بچه داشت بچگان را شير ميداد...تا آنكه كودك به شير سگ برآمد نيكو روي و زيرك و ناپاك [شد]«(8)

شايد واژه هاي «نيكوروي» و «ناپاك» به نوعي افاده كننده استنباط جناب «آيت ا...خلخالي» باشد و بنوعي هم افاده‌گر همين معني «كتزياس» - طبيب دربار هخامنشي - باشد كه به صراحت مي‌نويسد : «كوروش در ايام جواني بكارهاي پست اشتغال ميورزيد و از اين جهت مكرر تازيانه [مي]خورد»(10) البته احتمال اينكه واژه كنايه‌دار سورآبادي در رابطه با «نيكوروي» بودن كوروش در ارتباط با واژه «كارهاي پست» ذكر شده از سوي كتزياس باشد بعيد نيست.

جالب اينكه رواياتي نيز در مورد كوروشي بنام «كوروش سگ دهان» وجود دارد كه ارتباط نزديكي با گفته «ابوبكر عتيق نيشابوري» در مورد «بدخو» بودن «كي كوروش» دارد. اين «كوروش سگ دهان»، در واقع اولين حكمران پارسي است كه دستور بستن در دانشگاهها و دانشكده‌ها را صادر كرده و دانشگاه بزرگ حكمت و فلسفه يونان در شهر اوس را بكلي تعطيل كرده از كار انداخته است.

البته لازم به يادآوري ايت كه هروردوت - پدر تاريخ - نيز نام مادر كوروش را «سپاكو» (اسپاكو) ذكر كرده كه معني «سگ ماده»(10)

دارد و نشان مي‌دهد كه روايت «سگ پروردگي كوروش» در آثار هردوت نيز بنوعي منعكس بوده است ولي يكي از مترجمين خوش ذوق ايراني در ترجمه تاريخ هرودوت كه بين «وجدان مترجمي» و «وجدان آريايي‌گري» قرار گرفته است در صفحه 46 ترجمه خود سپاكو را «كه به يوناني كينو مي‌باشد زيرا بزبان مادي كلمه سپاكو يعني سگ ماده»(11) در صفحه 54 ترجمه‌اش بناگهان «شرم آريايي‌گري» بر «وجدان مترجمي‌اش» غلبه كرده و «كينو» را «گرگ« ترجمه ميكنند تا بنمايد كه «گرگ ماده‌اي او (كوروش) را شير داد»(12) البته اين شعبده بازي و «تبديل سگ به گرگ» فقط در فاصله هشت صفحه انجام مي‌گيرد نه بيشتر!!

جالب اينكه يكي از مورخين معاصر بعد از ذكر اين سه واقعه مربوط به «سگ‌ها» مي‌نويسد : «در واقع يك روايتي در باب سگ شير دادن كي كوروش و اسپاكوي هرودوت و كوروش سگ دهان روزگارهاي بعد وجود داشته كه با هم تخليط شده است و چون صحبت ما از جو و نان جو است به گوشتخواران فعلا نمي‌پردازيم فقط مقصودم اشاره به نام خانوادگي اين سگ‌ زاده‌هاست»(13)

به هر حال آنچه از تعابير و تفاسير يوناني و اسلامي برمي‌آيد اين است كه كوروش به اصطلاح كبير سگ پرورده با هر دوز و كلكي بود امپراتوري تركان ماد را از پاي درآورد و آستياك آخرين پادشاه ماد را در تبعيد كشت.

«كتزياس» - مورخ و طبيب دربار هخامنشي - در مورد عاقبت كار آستياك با عنايت به «سگ پروردگي» كوروش مي‌نويسد وقتي كه به جستجوي نعش پادشاه ماد در كويري كه كوروش دستور داده بود او را در آنجا بكشند برآمدند به واقعه‌ي حيرت آور برخوردند «چيزيكه باعث حيرت شد اين بود [كه] شيري نعش شاه [ماد] را از درندگان ديگر حفظ كرده بود و وقتيكه فرستادگان سر نعش رسيدند شير كناره‌ كرده ناپديد گشت نعش شاهرا با احترامات زياد دفن كردند»(14)

گويا از همان زمان است كه تركان آذربايجان ضرب‌المثل «ايت سوتو امميش» (شير سگ خورده) را بعنوان ناسزا وارد فرهنگ و زبان خود كرده و به افراد پست و فرومايه اطلاق كرده‌اند.

به هر حال همانطوريكه ورود اولين پادشاه هخامنشي به صحنه تاريخ در ارتباط با سگ و سگ پروردگي آغاز گرديد از عجايب تاريخ اين كه پايان اين سلسله ننگين‌ نيز در ارتباط با سگ به پايان رسيد. بنابه روايتي وقتي داريوش سوم هخامنشي در جنگ با اسكندر مقدوني در ميدان جنگ كشته شد و سربازان پارسي پا به فرار گذاشتند و پيدا كردن جسد پادشاه پارس با مشكل بزرگي مواجه شد چون وسعت ميدان جنگ از طرفي و تغيير قيافه كشته‌شدگان در اثر ضربات كشنده آلات جنگي و متلاشي شدن قيافه‌ها از طرف ديگر شناسايي اجساد را مشكل كرده بود اسكندر براي پيدا كردن جسد داريوش سوم از مغ ها كمك خواست.  مغ‌ها كه وضعيت بلاتكليف اسرا و مجروحين و مقتولين خاكسپار نشده را ديدند براي سرعت بخشيدن به پيدا كردن جسد پادشاه هخامنشي به اسكندر گفتند چون شالوده خاندان هخامنشي با «شير سگ» برآمده و «محافظين» اين خاندان «سگان» مي‌باشند لذا هر كجا سگي را ديديد كه در بالاي سر جسدي پرسه مي‌زند بدانيد كه جسد متعلق به پادشاه هخامنشي است و بدين ترتيب يونانيان بزودي با همان علايم مذكور جسد داريوش سوم هخامنشي را پيدا كرده پيش اسكندر آوردند.

در روايت ديگري آمده است :

«آخرين فرد سلاله هخامنشي نيز داريوش ناميده مي‌شد : داريوش سوم.

در زمان او ايران از اسكندر شكست خورد. در اول ماه اكيم سال 331 [قبل از ميلاد] وقتي داريوش سوم شكست خود را از اسكندر مشاهده كرد به تنهايي راه گريز در پيش گرفت. تعقيب بمدت يازده روز ادامه يافت. اسكندر صيح روز يازدهم از دور جسدي مشاهده كرد. در اطراف جسد تنها يك سگ پارس كنان به نگهباني از آخرين پادشاه پارس مشغول بود و كسي ديگر در اطراف او نبود. اين منظره به همان قدر كه تاسف آور بود براي امپراتوري ايران نيز فاجعه آميز بود و عاقبت نكبت‌بار آن را نشان مي‌داد»(16)

بدين ترتيب يك سلسله كه سگ پرورده بودند و تاريخ پر از فجايع جانگداز آنها از بريدن و دريدن و شكنجه و شكستن و فسق و فجور و ظلم و جور بود همچون فيلمي كه با «پارس سگي» شروع گردد با زوزه سگي نيز به پايان رسيد و از اعمال ننگين آنها سناريويي باقي ماند تا‌ «سگ پرستان شاهپرست» به ياري «توله سگ پهلوي دوم» فيلمي با ميليون‌ها دلار هزينه با نام «كوروش كبير» بسازند و دهن كجي بيشرمانه‌اي به تاريخ واقعي اين مردم شريف بنمايند.

جالب اينكه دو سلسله خالص به اصطلاح «آريايي نيز كه خود را دنباله «سگ پروردگان» هخامنشي مي‌دانستند يعني «ساساني» و «پهلوي» نيز به همان «آخر و عاقبت سگي» دچار شدند و آنها نيز در ارتباط با سگ تاريخ ايران را از لوث وجود خود پاك كردند.

«حمزه اصفهاني» در كتاب «تاريخ سني ملوك‌الارض و الانبياء» در مورد فرار يزدگرد سوم آخرين پادشاه سياه پوست!! ساساني مي‌نويسد كه او «آنچه گوهر و زرينه و سيمينه داشت با پسر و زنان خود و حشم خويش برداشت و چون رفت هزار طباخ(آشپز) و هزار سگبان و هزار يوزبان و هزار بازيار همراه داشت»(17)

نويسنده كتاب «آسياي هفت سنگ» با اظهار تعجب از اين «عمل سگي يزدگرد» مي‌نويسد : «او رفت و سپاه [ايران]  و رستم فرخزاد [(فرمانده سپاه ساساني در جنگ قادسيه)] و همه ايرانيان را در برابر سپاه عرب، بي‌پناه و بي استمداد باقي گذاشت من نمي‌دانم در آن وقت كه هواپيما نبود آن همه سگ و سگبان چطور از تيسفون خود را به مرو رسانده‌اند كه سه هزار كيلومتر بيشتر فاصله است»(18)

آخر و عاقبت سلسله پهلوي نيز كمتر از پيشينيان سگي‌اش نبود. شاه وقتي از پناهندگي به كشورهاي مختلف خسته شد و همه كشورها عذرش را خواستند با واسطه «هاميلتون» و به سفارش «كارتر» - رئيس جمهور آمريكا - رئيس جمهور پاناما قبول كرد كه شاه به كشور پاناما پناهنده شود. آنها به قدري از عظمت 2500 ساله شاهنشاهي و ديكتاتوري پهلوي در گوش رئيس جمهور پاناما خواندند تا رئيس جمهور پاناما نديده تحت تاثير عظمت پادشاه ايران قرار گرفت ولي وقتي شاه را ديد به تمسخر در مورد عظمت شاهنشاهي پهلوي به هاميلتون گفته بود «دو هزاروپانصد سال سلطنت [شاهنشاهي] و پنجاه سال سلطنت پهلوي به دوازده نفر آدم و مشتي بار و بنديل و دو سگ منحصر شده » است

 

رحیم قابل نژاد


        www.dfiyouzat.com ::    

 

 فواید دو زبانه بودن

اساس تحقيقات جديد دانشمندان تسلط انسان به دو زبان در مقابل افزايش سن و به هنگام پيري از مغز محافظت مي‌كند.

به گزارش ايسنا،‌ منطقه آذربايجان شرقي دانشمندان كانادايي در تازه‌ترين تحقيقات خود دريافته‌اند افرادي كه از كودكي به دو زبان تكلم مي‌كنند در مقايسه با اشخاصي كه تنها يك زبان مي‌دانند كمتر دچار ضعف قواي مغزي مي‌شوند.

مطالعات قبلي بر روي كودكان نشان مي‌داد كه دو زبانه بودن مي‌تواند بر خلاقيت و مهارت‌هاي انسان در حل مسائل بيفزايد، اما تاثير توانايي در تكلم به دو زبان به تا كنون ناشناخته‌ بود.

بررسي اخير بر روي حدود 150 بزرگسال كه نيمي از آنها دو زبانه و نيمي ديگر يك زبانه بودند نشان داده است كه سرعت واكنش افراد دو زبانه كه بيش از 60 سال داشتند كمتر از افراد جوانتر يك زبانه نبود و علت اين پديده كه چرا تسلط به دو زبان مي‌تواند عملكرد مغز را بهبود بخشد كاملا مشخص نيست، بي ترديد تسلط به دو زبان برشماري از فعاليت‌هاي مغز تاثير ندارد.

 

       www.dfiyouzat.com ::    

 

  خط زبان ترکی

                                   خط زبان ترکی

 


در مورد خط ترکی باستان در سنگ نوشته های یئنی سئی و اورخون در 1400 سال پیش و ایسیک گؤل در 500 سال قبل از میلاد سخن رفت که به عقیده زبانشناسان خطوط ابداعی خود ترکان بوده و از هیچ خط دیگری اقتباس نشده است. ترکان با پذیرش دین اسلام خط عربی را جایگزین خط باستانی خود کردند( نظیر زبان فارسی که با الفبای عربی نوشته می شود). با به کار آمدن حکومت جمهوری در ترکیه ، مردم این کشور الفبای لاتین را جایگزین خط عربی کردند. آذربایجانی های شمال آراز نیز ابتدا در محدوده سالهای 1929-1939 به مدت ده سال زبان خود را به لاتین نوشتند سپس به دستور استالین ، خط جمهوریهای ترک زبان اتحاد شوروی (سابق) به کریل (سیریلیک) تبدیل شد . لاکن این جمهوریها پس از استقلال دائمی خود در سال 1991الفبای خود را دوباره به لاتین بر گرداندند. آثار مکتوب زیادی به زبان ترکی و به دو الفبای عربی و لاتین از 1000 سال پیش به جای مانده است. بنا به دلایلی بسیار الفبای لاتین از الفبای عربی سریعتر فرا گرفته می شود و خواندن و نوشتن به آن راحتتر است. خصوصا این خط برای ترکی که در آن تعدد اصوات موجود است مناسبتر می باشد. خط لاتین ترکی آذربایجانی با چند حرف اضافه x,q,ə)) یعنی (اَ ، ق ، خ) اندکی با خط لاتین ترکی استانبولی متفاوت است. متاسفانه در ایران استفاده از خط لاتین برای زبان تركی بدلایل سیاسی محدود گشته است.

 

 

آذربایجانین سسی


        www.dfiyouzat.com ::    

 

 شعور مردم آذربایجان زیاد است

 

  رئيس مركز بهداشت استان آذربايجان شرقي گفت: اين استان در مقايسه با آمار ساير استان هاي كشور به عنوان يكي از پاك ترين استان ها از نظر تعداد بيماران ايدزي شناخته مي شود.
    احمد كوشا در گفتگو با خبرنگار ما افزود: علي رغم اينكه يك بيستم جمعيت كشور در استان آذربايجان شرقي زندگي مي كنند، از 24 هزار بيمار ايدزي شناخته شده در كشور فقط 183 نفر در اين استان هستند.
    وي اضافه كرد: بر اساس آخرين آمار تاكنون 241 نفر بيمار ايدزي در استان شناسايي شده اند كه از اين تعداد 58 نفر تاكنون جان خود را از دست داده اند.
    كوشا در پاسخ به سوال خبرنگار ما كه در خصوص دلايل پايين بودن آمار ايدزي ها در استان آذربايجان شرقي پرسيد اظهار داشت: بافت فرهنگي و اعتقادي اين خطه از كشور مهمترين عامل پايين بودن آمار بيماران ايدزي در استان است.
    وي ادامه داد: اطلاع رساني مناسب در محل هاي پرخطر از جمله زندان ها و پايين بودن تعداد معتادان تزريقي از ديگر عوامل پايين بودن اين آمار مي باشد.
    معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي تبريز تصريح كرد: هم اكنون پنج مركز در سطح استان به طور رايگان به اين بيماران خدمات مشاوره اي و درماني رايگان ارائه مي دهند.
    وي با بيان اينكه اين مراكز در شهرهاي تبريز، مراغه و ميانه فعال هستند افزود: تمامي اطلاعات اين افراد محرمانه بوده حتي خانواده هايشان نيز در جريان وضعيت آنان قرار نمي گيرند.
 


        www.dfiyouzat.com ::    

 

  تورک همدان


شهرستانهاى آذربايجانى استان همدان (نواحى شمالى٫ مركزى٫ غربى و شرقى٫ 70% سطح استان)
 


(بنا به داده هاى طرح جمع آورى و ضبط گويشهاى مختلف روستاهاى سراسر كشور كه از سوى جهاد سازندگى و در 216 روستاى استان همدان نيز اجرا شده است و نيز ماخذ وزارت كشور 1377)
 


شهرستان رزن: همه اهالى به تركي سخن مىگويند. اين شهرستان به همراه شهرستان كبودرآهنگ به لحاظ زبانى و ملى همگنترين شهرستان استان همدان مىباشد.
شهرستان كاورنگ (به فارسى كبودرآهنگ): مردم شهرستان كبودرآهنگ به زبان تركي و عده بسيار كمي هم به زبان فارسي و احتمالا كردى صحبت مي كنند. اين شهرستان به همراه شهرستان رزن به لحاظ زبانى و ملى همگنترين شهرستانهاى استان همدان مىباشد.
شهرستان همدان: در روستاها همه به تركي و در بعضى مراكز شهري آن به تركى و فارسي سخن مىگويند.
شهرستان بهار: زبان عموم مردم تركي است. عده قليلي از روستائيان همجوار با شهرستان ها و استان كردستان به زبانهاى لري و كردي سخن مىگويند.
شهرستان اسدآباد: زبان اكثريت مردم تركى است. شمار اندكى به زبانهاى كردى و لرى سخن مىگويند.
 

 

 

     

 

   

 

این سایت به هیچ یک از ارگانهای دولتی وابستگی ندارد  و با ابتکار و هزینه شخصی اداره می‌شود

 

بالای صفحه